APPLE JUiCE by @yoware – Safe & Sound : “เสียงเรียกเข้า” สำคัญแค่ไหน ?

APPLE JUiCE by @yoware – Safe & Sound : “เสียงเรียกเข้า” สำคัญแค่ไหน ?

ผมคงไม่สามารถจะขึ้นต้นบทความนี้ได้ดังใจ เพราะผมตั้งใจจะเปิดเสียงนี้ให้ฟังก่อนคุณจะอ่านประโยคที่แล้วด้วยซ้ำ…

 

 

เสียงเรียกเข้าที่คุ้นหู ซึ่งครั้งหนึ่งเคยมีสถานะเช่นเดียวกับสติกเกอร์รูป Apple และ หูฟังสีขาว สัญลักษณ์แห่งความภาคภูมิใจที่ได้ครอบครองผลิตภัณฑ์ Apple บางคนบอกว่าเงินที่คุณจ่ายแพงกว่าการซื้ออุปกรณ์ไอทีทั่วไปนั้น เป็นภาษีสำหรับแรงขับทางใจเหล่านี้เอง

แม้ iOS 7 ที่เพิ่งเปิดตัวให้ใช้งานกันเมื่อปลายเดือนกันยายน 2556 จะมาพร้อมเสียงเรียกเข้าใหม่ยกเซ็ต (รวมทั้งเสียง “summit” ที่มีชื่อไทยเก๋ ๆ ว่า “จุดสุดยอด”)  แต่เสียง Marimba ที่คุ้นหูกันมาตั้งแต่ iPhone รุ่นแรก ก็ยังคงอยู่ในใจของหลายคน และที่สำคัญที่มาของมันเมื่อเกือบ 10 ปีก่อนนั้น “ไม่ธรรมดา” ไม่แพ้ชิ้นส่วนอื่น ๆ ที่ตีตรา Apple ครับ

 

 

เปิดตำนาน Marimba บน iPhone

นักวิจัยระบุว่าสิ่งที่เหมือนกันระหว่างเสียงกริ่งโทรศัพท์รุ่นแรกของโลก โดย Alexander Graham Bell กับเสียงเรียกเข้า Marimba บน iPhone รุ่นแรก มีที่มาเหมือนกัน 3 อย่าง คือ ใช้สุดขอบเทคโนโลยีของยุค ปัจจัยความต้องการของมนุษย์ และการทำงานของสมอง

ในปี 2005 Apple เปิดตัว Rokr E790 โทรศัพท์มือถือรุ่นแรกที่สามารถฟังเพลงจาก iTunes ได้ เป็นผลจากความร่วมมือกับ Motorola ที่ว่ากันว่าหน้าจอเมนูใช้งานยาก จนกลายเป็นยาขมที่เพิ่มพลังให้ Steve Jobs อยากจะสร้างมือถือเองซึ่ง Apple ควบคุมได้ทั้งฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์

ในยุคนั้นเสียงเรียกเข้าหรือริงโทนบนมือถือแทบจะทั้งหมดเป็น monophonic (เสียงเดียวแต่ปรับโทนสูงต่ำได้) หรือ polyphonic (หลายเสียงเหมือนไฟล์ MIDI) ริงโทนสุดฮิตเห็นจะเป็น “1902 Guitar Riff” ของ Nokia  ซึ่งแน่นอนว่า Steve Jobs ไม่ชอบเสียงตู๊ด ๆ ตี๊ด ๆ เหล่านี้ เมื่อ Apple เริ่มสร้าง iPhone จึงตั้งเป้าหมายมุ่งสู่การใช้เสียงเรียกเข้าที่มีคุณภาพเสียงสมจริง แม้ในขณะนั้นธุรกิจริงโทนตี๊ด ๆ กำลังเป็นตัวทำเงินให้ค่ายมือถือและค่ายเพลง บางเพลงดังถึงขั้นขายในราคาเป็นร้อยบาท

Apple ไม่ค่อยคิดอยากจะหารายได้จากริงโทนเท่าใดนัก แรกเริ่ม Steve Jobs จึงจะเปิดให้ผู้ใช้งาน iPhone สามารถสร้างริงโทนจากเพลงใน iTunes เองได้ แต่นั่นหมายถึงการประกาศสงครามกับทั้งค่ายเพลงและค่ายมือถือที่กำลังโกยเงิน ทั้งการต้องเจรจาเรื่องนี้ กับทั้งยังมีองค์กรกลางที่พยายามจะจัดการจัดแจงเรื่องลิขสิทธิ์ริงโทน จะส่งผลให้ iPhone ออกขายได้ช้าลง

Steve Jobs จึงตัดสินใจไม่อนุญาตให้ผู้ใช้สร้างริงโทนได้เองในตอนแรก แต่ได้สร้างริงโทนใหม่ 25 เสียงที่จะต้องยอดเยี่ยม โดดเด่น เป็นเอกลักษณ์ และที่สำคัญต้องผ่านมาตรฐานหูของ Steve Jobs มาแล้ว (หลังเปิดตัว iPhone ไม่นาน ในปลายปี 2007 Apple ก็ตกลงกับค่ายเพลงได้ และเพิ่มความสามารถในการสร้างริงโทนลงใน iTunes)

 

คุณสมบัติพื้นฐานของริงโทน

นักวิทยาศาสตร์ที่ Bell Laboratories ในห้องปฏิบัติการ Human Factors Research ทดลองสารพัดเสียงที่เหมาะสมกับการเป็นเสียงเรียกเข้ามือถือ กับคนหลากหลายช่วงวัย มีงานวิจัยตั้งแต่ปี 1956 ว่าเสียงกริ่งที่ดังเป็นเพลงเสนาะสบายหูกว่า แต่จนแล้วจนรอดเสียงกริ่งกริ๊งกร๊างแบบดั้งเดิมก็เป็นที่ต้องการมากที่สุด และยังเป็นเช่นนั้นจนถึงปัจจุบัน

งานวิจัยของ Bell Labs ระบุว่าตามทฤษฎีแล้ว ริงโทนควรมีเสียงที่ชัดเจนโดดเด่นและพุ่งตรงไปที่โสตประสาทของมนุษย์ทันที ในช่วงความถี่ 2-4KHz ช่วงความดัง 96 dB  และส่งเสียงวนซ้ำทุก 3-5 วินาที ด้วยสำเนียงที่คมชัด ถ่ายทอดเนื้อเสียงของเครื่องดนตรีหรือแหล่งเสียงชนิดนั้นได้อย่างสมบูรณ์

 

 

ไม่มีใครเข้าใจหู Steve Jobs ได้ดีเท่า “หมอ”

ย้อนเวลากลับไป 5 ปีก่อนมี iPhone บริษัท Apple เข้าซื้อกิจการบริษัทผลิตระบบจัดการเสียงสัญชาติเยอรมนี ชื่อ Emagic มีขุนพลสำคัญ คือ Dr.Gerhard Lengeling อดีตแพทย์ที่หันมาเอาดีด้านการเขียนซอฟต์แวร์ทำดนตรี เขามารับตำแหน่ง Senior Director ด้านวิศวกรรมซอฟต์แวร์ของ Music Application ที่ Apple และเป็นคนสำคัญเบื้องหลังโปรแกรม Logic Pro และ Garage Band

หมอ Lengeling ได้รับความวางใจให้มีส่วนร่วมในทุกด้านที่เกี่ยวกับ “เสียง” และ “เพลง” บนผลิตภัณฑ์ Apple จึงไม่เแปลกที่ Steve Jobs จะถามเขาว่าเสียงเรียกเข้าบนโปรเจ็กต์ลับ (ที่ต่อมาคือ iPhone) นั้นจะเป็นอย่างไร จนกลายมาเป็นริงโทน 25 แบบที่มีอยู่ใน iPhone เท่านั้น

ปลายปี 2005 Apple ขาย GarageBand Jam Pack 4: Symphony Orchestra Instruments ซึ่งเต็มไปด้วยเสียงเครื่องดนตรีออเคสตร้าที่ไพเราะมีคุณภาพ หนึ่งในนั้นมีเสียงหนึ่งชื่อว่า Orchestra Marimba ซึ่งเป็นเครื่องดนตรีของทวีปแอฟริกาและอเมริกาใต้ ลักษณะคล้ายระนาดฝรั่งแต่ให้เสียงอุ่นนุ่มนวลกว่า

เชื่อว่าเสียง Orchestra Marimba นี้ได้กลายมาเป็นต้นกำเนิดเสียงเรียกเข้าแรกของ iPhone เพียงแต่มีการนำไปผ่านฟิลเตอร์และเอฟเฟ็กต์เสียงในโปรแกรม GarageBand หรือ Logic Pro จนได้ออกมาอย่างที่ได้ยินนั่นเอง

 

 

Marimba : Default for Steve

เสียง Marimba ตอบโจทย์ริงโทนตามทฤษฎี คมชัด เต็มเนื้อเสียงธรรมชาติ มีเอกลักษณ์ โดดเด่น แม้จะดังขึ้นท่ามกลางเสียงแวดล้อม แต่สมองจะยังรับรู้ได้ง่าย ไม่กวนโสตประสาทเกินไป และยังรู้ว่ามีสายเข้า

ยิ่งไปกว่านั้น สำหรับ Steve Jobs แล้ว เสียง Marimba สอดรับกับรสนิยมของเขาได้เป็นอย่างดี อีกทั้งยังแสดงให้เห็นพลานุภาพของระบบเสียงในมือถือเครื่องแรกของ Apple ที่สามารถบรรเลงเสียงที่มีคุณภาพได้ดังฟังชัด

Steve Jobs เองก็ใช้เสียง Marimba นี้เป็นเสียงเรียกเข้าส่วนตัว ตั้งแต่ก่อนจะเปิดตัว iPhone ด้วยซ้ำ แต่คนใกล้ชิดก็บอกว่าส่วนใหญ่ Steve Jobs ชอบเปิดระบบสั่นมากกว่า

ในช่วงก่อนจะเปิดตัว iPhone มีการถกเถียงกันว่าจะใช้เสียงเรียกเข้าใดเป็นเสียงที่ตั้งค่าไว้ตั้งแต่แรก สุดท้ายก็มาลงที่เสียงระนาด 18 โน้ตอย่างที่ Steve Jobs เลือก

นั่นคือที่มาของเสียงระนาดที่ถูกตั้งเป็นค่าเริ่มต้น ตั้งแต่ระบบปฏิบัติการ iPhone จนถึง iOS 6 และไม่ใช่แค่เป็นไฟล์เสียงธรรมดา ๆ ในโฟลเดอร์ /Library/Ringtones นะ แต่อยู่ลึกถึงระดับแกนใน Springboard.app ที่ /System/Library/CoreServices/SpringBoard.app/ring.m4r

นอกจากเสียง Marimba ที่ใครหลายคนปล่อยให้เป็นเสียงเรียกเข้าพื้นฐาน โดยไม่เปลี่ยนเป็นเสียงอื่น อาจจะเพราะชอบ หรือเพราะภูมิใจ ก็ยังมีเสียง Strum ที่เป็นการตีกีตาร์แบบเพราะพริ้งซึ่งหลายคนตั้งไว้เป็นเสียงเรียกเข้าของคนพิเศษ (ใช่ไหม ?) กับเสียงแบบ Old Phone ที่มักจะตั้งไว้สำหรับสายสำคัญที่ไม่รับไม่ได้

แม้ตอนนี้ iOS 7 จะมาพร้อมเสียงเรียกเข้าชุดใหม่ และตัวตั้งต้นชื่อว่า Opening แต่เชื่อว่าหลาย ๆ คนยังระลึกถึง Marimba อยู่

 

ที่แน่ ๆ Marimba กลายเป็นเสียง “ปลุก” ที่ได้ผลที่สุดสำหรับสมองของผมไปแล้ว

แปลและเรียบเรียงจาก : What’s The Story Behind The iPhone’s Default “Marimba” Ringtone?



yoware

You May Also Like:

APPLE JUiCE by @yoware – Keynote : ถ้าที่มี ไม่ดีพอ… ก็สร้างใหม่

หนึ่งในเครื่องมือที่สำคัญของ "นักขาย" ที่ชื่อว่า Steve Jobs คือภาพที่ปรากฏอย่างหลากหลายน่าสนใจ บนจอฉากรับภาพขนาดใหญ่บนเวทีในการเปิดตัวผลิตภัณฑ์รุ่นแล้วรุ่นเล่า เคยมีใครนึกสงสัยไหมว่า Steve Jobs ใช้โปรแกรมอะไร ? PowerPoint หรือเปล่า ? (ฮา) ..

APPLE JUiCE : a ลุก likes JOBS (by @yoware)

6 สิงหาคม 1997 บนเวทีงาน MacWorld Boston ในช่วงอีกขวบปีที่กิจการของ Apple ยังตกต่ำลงต่อเนื่อง บรรดาแฟนประจำที่ไม่ย่อท้อในการติดตาม กลับมานั่งรอฟังบรรยายดี  จากคนจัดงาน โดยไม่มีใครคาดคิดว่า ผู้ที่จะขึ้นมากล่าวสุนทรพจน์ครั้งนั้น คือบุคคลที่ลาจาก Apple ไปนานร่วม 10 ปี ..

เปิดตัวคอลัมน์ประจำใหม่ 2 คอลัมน์ #MUSICinSPACE และ Apple Juice

ติดต่อนักเขียนไว้พักใหญ่จนทุกอย่างลงตัวเลยต้องมาบอกกล่าวกันสักหน่อยว่าเรากำลังจะมีคอลัมน์ประจำเพิ่มเข้ามาใน siampod.com สองคอลัมน์ด้วยกัน  ..