Siampod.com

หลังจากที่เคยเขียนถึงเรื่องการเปรียบมวยระหว่าง Mixiclub และ iKey for iPod ไปบ้างแล้วนั้นก็ได้รับกระแสตอบรับทั้งในด้านบวกและลบ ซึ่งในคราวนี้จะมากล่าวถึงเรื่องวิธีการซื้อเพลงของทั้ง 2 ค่ายนี้ว่ามีความสะดวกมากน้อยแค่ไหน รวมถึงรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่มีให้กับผู้ซื้อเพลงอีกด้วย

Mixi Club

หน้าตาเว็บ mixiclub

เร่ิมกันที่ค่ายย่านลาดพร้าวที่เปิดตัว Mixi Club มานานพอสมควรรูปโฉมภายในเว็บเปลี่ยนไปจากยุคแรกมากพอสมควร (เปลี่ยนไปในทางที่ดีขึ้น) การบริการขายเพลงออไลน์ในยุคปัจจุบันสำหรับอาร์เอสถือว่ามาถูกทางในระดับหนึ่งที่เร่ิมเปิดให้ใช้บริการผ่านบัตร RTD ซึ่งหาซื้อได้จากร้านสะดวกซื้อ 7-11 ทั้วประเทศ (เวลาเข้าไปถามหาพนักงานอาจทำหน้างง ๆ หน่อยว่ามาซื้อบัตรอะไร) ซึ่งบัตรที่ว่านี้ก็คือบัตรเติมเงินดี ๆ นั้นเอง ส่วนมูลค่าบัตรก็ขึ้นอยู่กับเงินที่เราเติมเข้าไป ด้านหลังบัตรก็ก็มีเลขรหัสไว้สำหรับซื้อเพลงในเว็บไซท์ สำหรับมูลค่าขั้นต่ำในการเติมเงินนั้นไม่มีบอกไว้อย่างชัดเจนว่าต้องเติมเงินขั้นต่ำเท่าไหร่ทั้งในเว็บไซท์และคู่มือการใช้งานที่มากับบัตร โดยในช่วงที่เขียนบทความนี้ก็จะโปรโมชั่นเติมเงิน 200 บาทได้มูลค่าในบัตรเพิ่มขึ้นเป็น 300 บาทอยู่ จากการลองสอบถามพนักงานในร้านสะดวกซื้อว่ามีการแจ้งในหน้าจอคอมพิวเตอร์สำหรับขั้นต่ำในการเติมเงินอยู่ที่เท่าไหร่นั้น พนักงานก็ไม่สามารถระบุได้โดยบอกว่าต้องเติมเงิน 200 บาทตามที่มีโปรโมชั่นอยู่เท่านั้น โดยหลังจากนั้นก็ได้ส่งปัญหาเดียวกันนี้ในเว็บไซท์จนถึงตอนนี้ก็กินเวลามาร่วม 3 เดือนก็ยังไม่มีอีเมลแจ้งกลับมาแต่อย่างใด

ภาพขั้นตอนการซื้อเพลงแบบคร่าว ๆ

สำหรับตัวเลขจำนวนเพลงที่มีอยู่ในเว็บไซท์ ผู้เขียนไม่มีตัวเลขที่ชัดเจนว่ามีจำนวนเท่าไหร่ แต่จากการคะเนด้วยสายตานั้นเพลงใหม่ ๆ ในช่วง 2 ปีนี้ถือว่ามีครบถ้วน แถมในบางช่วงเปิดขายซิงเกิ้ลสำหรับศิลปินร้อนแรงก่อนวางจำหน่ายซีดีเสียอีก ส่วนเพลงเก่า ๆ ระดับตำนานยังมีไม่ครบ คงเป็นไปได้ที่ MixiClub ต้องการเอาใจเด็กยุคอินเตอร์เน็ทเฟื่องฟูก่อน ส่่วนใครที่ยังชมชอบศิลปินเก่า ๆ ก็ต้องทนรอกันต่อไป แต่เท่าที่ค้นหาเพลงเก่าก็จะมีการอัพเดทอยู่เรื่อย ๆ เป็นระยะ ๆ

ถ้าจะให้เปรียบเทียบว่า MixiClub ในตอนนี้คือ iTunes Store น้อย ๆ ก็ไม่ผิดนักเพราะนอกจากเพลงในค่ายแล้วทางอาร์เอสยังรวบรวมเพลงจากค่ายอื่น ๆ เข้ามาไว้ในเว็บอีกด้วย ก็ถือว่าเป็นช่องทางขายเพลงสำหรับศิลปินค่ายเล็ก ๆ อีกช่องทางหนึ่ง การค้นหาเพลงที่ต้องการก็ทำได้ดีพอสมควร ตัวอย่างเพลงที่มีให้ฟังก็สามารถกดฟังได้ง่ายแม้บางครั้งจะมีปัญหากับเบราเซอร์อื่น ๆ นอกเหนือจาก IE ก็ตาม แต่ก็ถือว่าทำได้ดีที่สุดในขณะนี้

อัลบัมที่ทำให้ชวนสงสัยเรื่องบิตเรทของเพลง

สำหรับเพลงที่ซื้อมาจาก MixiClub นั้นจะได้เป็นไฟล์ mp3 ซึ่งสามารถเล่นได้กับเครื่องเล่นทั่วไปรวมถึง iPod ด้วย จากที่เคยได้ซื้อเพลงไปนั้นก็เกิดข้อสงสัยว่าเหตุใดเพลงในอัลบัมชุดเดียวกันถึงมีบิทเรท (Bitrate) ที่ไม่เท่ากัน เพราะเพลงไหนที่เป็นเพลงโปรโมทจะมีบิทเรทอยู่ที่ 216 kbps (VBR) ส่วนเพลงอื่น ๆ ในอัลบัมเดียวกันจะอยู่ที่ 128 kbps ซึ่งดูแล้วก็เห็นได้ว่าเพลงอื่นที่อยู่ในอัลบัมนั้นไม่ได้รับการใส่ใจเท่าที่ควรเลยทำให้มีข้อแตกต่างของเพลงที่อยู่ในอัลบัมเดียวกัน สำหรับส่วนประกอบปลีกย่อยอื่นในเพลงอย่างปกเพลง (Artwork) อย่าหวังว่าจะมีมาให้ด้วยทุกอัลบัมที่ซื้อเรียกว่าวัดใจกับทางอาร์เอสเหมือนกันว่าอัลบัมที่ซื้อจะมีปกเพลงแถมมาให้ด้วยรึเปล่า ซึ่งจริง ๆ แล้วการใส่ปกเพลงมาด้วยนั้นก็ไม่น่าจะยุ่งยากอะไรที่อาร์เอสจะใส่ปกเพลงมาให้เลย (หรือคนใช้ iPod เรื่องมากไปเอง) สุดท้ายถ้าอยากได้ปกเพลงก็ต้องจับภาพหน้าจอปกเพลงในเว็บ ซึ๋งก็จะได้ปกเพลงขนาดจิ๋ว ๆ มาใส่

เพลงแจกฟรีที่ยังไม่มีการอัพเดท

อีกส่วนที่เป็นข้อดี ซึ่งดูเหมือน MixiClub จะเดินตามรอยเท้าของ iTunes Store ก็คือมีส่วนให้ดาวน์โหลดเพลงฟรีสำหรับสมาชิกที่ใช้บริการ แต่ความใจป้ำคงไม่เท่ากับ iTunes Store เพราะเพลงในส่วนนี้เมื่อสามเดือนเป็นยังไงถึงตอนนี้ก็ยังไม่มีการอัพเดทกันแต่อย่างใด เรียกว่าเปิดขึ้นมาให้ครบ ๆ แล้วก็แล้วกันไป

นอกเหนือจากเพลงและมิวสิกวีดีโอที่อาร์เอสขายอยู่นั้นไม่แน่ว่าในอนาคตอาจจะมีการขยายเพ่ิมเติมมาสู่ละครฮิตในอดีต ภาพยนตร์สุดคลาสสิค ให้ได้ซื้อเหมือนใน iTunes Store ก็เป็นได้ แต่จากข้อมูลที่ได้รับมายังคงเป็นเรื่องที่ยังไม่เกิดขึ้นในเร็ว ๆ นี้เนื่องด้วยลิขสิทธิ์การเผยแพร่วีดีโอเก่า ๆ นั้นมีปัญหาเรื่องสัญญากับผู้แสดงในแต่ละเรื่องนั้นเอง

iKey for iPod

หน้าตาตอนเลือกซื้อเพลงแกรมมี่บน iTunes

นั่งรถไฟฟ้าใต้ดินจากลาดพร้ามมาถึงอโศกตึก GMM ฐานบัญชาการ iKey ที่เริ่มเปิดตลาด iKey for iPod ได้ประมาณ 4 เดือนแล้ว ซึ่งก่อนหน้าที่จะมีการเปิดตัว iKey for iPod นั้นทางแกรมมี่ก็ได้เปิดเว็บไซท์ซื้อขายเพลง iKeyClub.com ขึ้นมา ซึ่งถ้าคุณใช้งานคอมพิวเตอร์ระบบปฏิบัติการวินโดวส์ก็สามารถเข้าไปเยี่ยมชมเว็บไซท์ได้ไม่มีปัญหาแต่อย่างใด ส่วนชาว Mac ถ้าจะแค่เข้าไปเยี่ยมแบบกลัวตกเทรนด์ก็พอได้ เพราะนอกเหนือจากดูแต่ตาแล้ว อย่างอื่นเช่นการฟังตัวอย่างเพลงอย่าไปกดฟังให้เสียเวลาเพราะทุกอย่างแกรมมี่จัดทำออกมาไม่ได้สนใจคอมพิวเตอร์อื่น ๆ นอกเหนือจากวินโดวส์ สำหรับเพลงที่ขายอยู่ในเว็บ iKeyClub.com จะเป็นไฟล์ wma(DRM) ที่ไม่สามารถใช้ฟังกับ iPod ได้ ซึ่งการซื้อเพลงโดยทั่วไปก็สามารถแยกซื้อเป็นเพลงได้เพลงละ 35 บาท หรือถ้าซื้อทั้งอัลบัมก็เพียง 90 บาท แน่นอนว่าสิทธิ์ความเป็นเจ้าของเพลงก็เป็นของเราผู้ซื้อเพราะเพลงที่ดาวน์โหลดมานั้นก็สามารถเก็บไว้ในเครื่องคอมพิวเตอร์ของเราได้ ส่วนอีก 1 โปรโมชั่นที่ช่วงแรกทาง iKeyClub กระหน่ำโปรโมตนั้นคือการซื้อเพลงแบบบุฟเฟต์ที่จ่ายเงินเดือนละ 150 บาทสามารถดาวน์โหลดเพลงมาฟังได้ไม่จำกัด แต่เมื่อถึงเดือนถัดมาถ้าคุณไม่จ่ายเงินเพลงที่ดาวน์โหลดมาก็จะไม่สามารถฟังได้เลย แน่นอนว่าในช่วงแรกมีคนต่อว่ากันเยอะพอดูว่าทางแกรมมี่ไม่ยอมบอกรายละเอียดให้ครบถ้วนว่ามีเงื่อนไขในการใช้งานอย่างไร แต่จริง ๆ แล้วในเว็บไซท์ของ iKeyClub ก็มีการแจกแจงในเรื่องนี้ไว้แล้วตั้งแต่ต้น (แต่ก็เขียนแบบให้เข้าใจได้ยากอยู่ดี)

เพลงที่ขายอยู่ในเว็บ iKeyClub นั้นจะเป็นเพลงในเครือของแกรมมี่ทั้งหมด ไม่มีการขายเพลงของศิลปินนอกสังกัดแต่อย่างใด แต่กระนั้นก็ถือว่า iKey มีเพลงตุนไว้เยอะพอสมควร โดยเพลงที่ขายกันอยู่ก็จะเป็นเพลงในยุคใหม่ ๆ เป็นสวนใหญ่ ส่วนเพลงเก่าระดับตำนานอย่างคุณเต๋อ เรวัติ, ไมโคร, บิลลี่ โอแกน, นันทิดา แก้วบัวสาย ฯลฯ ไม่มีให้เห็นแต่อย่างใด เรียกว่าเปิดเว็บเอาใจวัยรุ่นเพียงอย่างเดียวเช่นกัน

รายละเอียดไฟล์เพลงที่ซื้อมา

โดยเมื่อช่วง 4 เดือนที่ผ่านมาทางแกรมมี่ก็ได้เปิดตลาดสู่ iPod แบบเงียบ ๆ โดยเพลงสำหรับ iPod จะเป็นรูปแบบไฟล์ AAC ที่บิตเรท 192 kbps โดยราคาขายอยู่ที่ 90 บาทต่อ 1 อัลบัม แต่กระนั้นใครอยากได้เพลงแกรมมี่สำหรับ iPod ก็ต้องดันด้นเดินทางไปซื้อเพลงเองที่ iStudio กันเอง โดยไม่มีการให้ซื้อผ่านหน้าเว็บไซท์ iKeyClub.com เรียกว่าเป็นการทดลองตลาดของแกรมมี่ว่าจะได้รับผลตอบรับมากน้อยเพียงใด

สำหรับเพลงแกรมมี่ iKey for iPod ที่มีขายอยู่ในปัจจุบันนี้มีอยู่ราว 2,000 เพลงแบ่งเป็นเพลงป๊อป, ร๊อค ที่เราอยู่จักกันดีประมาณ 1,000 เพลง อีกครึ่งที่เหลือจะเป็นเพลงลูกทุุ่งของศิลปินในสังกัด สำหรับ 2,000 เพลงที่ว่านี้เป็นเพลงที่ซ้ำกันเสียเยอะทีเดียว เพราะค่ายนี้ชอบจับบรรดาเพลงฮิตมาไว้ในอัลบัมเดียวกันและก็ออกอัลบัมรวมเพลงมาในช่ววเดียวกัน ซึ่งเพลงเดียวกันนั้นก็อาจมีซ้ำกันมากถึง 3 อัลบัมเลยทีเดียว

ประสพการณ์ในการซื้อเพลง iKey for iPod นั้นเรียกว่ายากลำบากพอควร

ประการแรกคือเรื่องเดินทางที่จะต้องเสียเงินในการเดินทางในการออกไปซื้อเพลงอัลบัมละ 90 บาทที่ร้าน iStudio ช่างน้ำหนักดูซื้อแผ่นซีดีหน้าปากซอยบ้านสะดวกกว่าเป็นไหน ๆ แต่ถ้าแวะผ่านไปพอดีอันนี้ก็ยังโอเคถือว่าไม่เสียหายอะไร

ประการที่ 2 ก่อนออกจากบ้านเราไม่สามารถทราบได้ว่าเพลงที่เราจะซื้อนั้นมีขายสำหรับ iPod แล้วหรือยัง จะดูจากเว็บ iKeyClub ก็ไม่ได้เพราะในเว็บมีแต่พอไปถึงร้าน iStudio กลับไม่มี มาทราบภายหลังว่าถ้ามีศิลปินคนใดออกอัลบัมใหม่ในวันใดก็แล้วแต่ เพลงสำหรับ iPod จะมีให้เห็นก็ใน 2 อาทิตย์ถัดมาเป็นอย่างเร็ว (ไม่รู้นโยบายนี้คิดขึ้นมาได้ยังไง) ซึ่งหลังจากที่ผู้เขียนทราบแล้วว่าต้องรอ 2 อาทิตย์ ก็เล็งแล้วว่าเพลงที่จะซื้อต้องมีใน iStudio แล้วแน่นอนปรากฏว่าไม่มีให้ซื้อ สอบถามพนักงานในร้าน iStudio ปรากฏว่าแกรมมี่ยังไม่มาอัพเดทเพลงให้ สรุปแล้วเพลงที่ต้องการซื้อต้องรอร่วม ๆ 1 เดือนเลยทีเดียวกว่าจะมีให้ซื้อ ส่วนจะซื้อแยกเป็นเพลงเหมือนซื้อผ่านเว็บไซท์ก็ไม่สามารถทำได้อีกเช่นกัน บังคับซื้อทั้งอัลบัมอีกต่างหาก โดยปัญหาเรื่องอัพเดทเพลงในแต่ละสาขาของ iStudio ก็จะมีปัญหาเพลงแต่ละที่มีจำนวนไม่เท่ากัน เช่นว่าผ่านไปเจอเพลงที่ iStudio สาขาหนึ่ง แล้ววัดถัดมาต้องการไปซื้อเพลงจากอีกสาขาหนึ่งนั้นคุณอาจจะไม่เจอเพลงที่คุณต้องการซื้อก็เป็นได้ เรื่องนี้ก็ทำให้เห็นความไม่พร้อมของแกรมมี่ในการอัพเดทเพลงให้แต่ละสาขาของ iStudio ที่จะต้องมีเพลงเหมือน ๆ กันทั้งหมดทุกสาขา การเลือกเพลงเมื่อไปถึงที่ iStudio ก็พบอุปสรรคเล็ก ๆ น้อย ๆ สำหรับคนที่เข้าไปถึงแล้วยังไม่รู้ว่าจะซื้อเพลงอะไร นั้นทำให้เราต้องยืนเลือกอยู่หน้าจอคอมพิวเตอร์อยู่นานทีเดียว แถมเพลงไหนที่ไม่รู้จักถ้ากดฟังก็จะต้องเสียเวลา แถมอาจเกรงใจพนักงานที่ต้องคอยมาบริการเราอีกต่างหาก ซึ่ง iStudio บางสาขาก็จะมีแฟ้มพร้อมกระดาษที่พิมพ์รูปหน้าปกเพลงพร้อมรายชื่อเพลงให้เลือกว่าตอนนี้ในร้านมีอัลบัมเพลงไหนอยู่บ้าง ซึ่งก็ช่วยให้เราไม่ต้องโดนกดดันจากพนักงานในร้านได้เล็กน้อย

ประการที่ 3 เพลงแกรมมี่ที่ซื้อจาก iStudio เหมือนว่าเราจะไม่ได้สิทธิ์การถือครองทั้งหมด เพราะการเข้าไปซื้อเพลงนั้นคุณจะต้องนำ iPod ของคุณไปดาวน์โหลดเพลงด้วย แน่นอนว่าเราสามารถฟังเพลงที่ซื้อมาได้ตราบเท่าที่ iPod ของเราไม่มีอาการผิดปกติให้ต้อง Restore เครื่อง ซึ่งถ้าเรา Restore เครื่องเมื่อไหร่เพลงที่ซื้อหายหมดเกลี้ยงทันที แน่นอนว่าสำหรับผู้ที่ใช้ iPod มานานหรือบางคนคงหาทางดึงเพลงที่ซื้อมาออกจาก iPod มาเก็บไว้ที่เครื่องคอมพิวเตอร์ได้ แต่ผู้ที่ไม่เคยใช้ iPod มาก่อนคงไม่รู้ว่าเพลงที่อยู่ใน iPod มีวิธีนำออกมาไว้ในเครื่องคอมพิวเตอร์ได้ เท่านั้นยังไม่พอถ้าคุณเป็นผู้ใช้งาน iPod shuffle อยู่ล่ะก็หมดโอกาสที่คุณจะซื้อเพลงแกรมมี่ iKey for iPod เป็นแน่ เพราะด้วยระบบการทำงานของ iPod shuffle ที่จะให้เราซิงค์เพลงได้กับคอมพิวเตอร์เพียงเครื่องเดียว ซึ่งเท่ากับว่าเพลงที่เราซื้อมาจากร้านเมื่อมาถึงบ้าน เพลงที่ซื้อมาก็จะหายหมดทันทีเช่นกัน โดยในเรื่องนี้ทางแอปเปิ้ลและแกรมมี่ก็ไม่ได้มีการบอกเป็นกิจลักษณะแต่อย่างใด จะมีก็แต่พนักงานในร้าน iStudio ที่ต้องคอยรับหน้าตอบคำถามในเรื่องนี้ สรุปในข้อนี้คือเราซื้อเพลงแต่ไม่ได้กรรมสิทธิ์ในการครอบครองทั้งหมด (ถ้าคุณดึงเพลงที่ซื้อออกมาเก็บไม่เป็น) ส่วนเรื่องของ iPod shuffle คงไม่มีทางแก้ไขให้ดีขึ้นแต่อย่างใดเนื่องด้วยระบบการทำงานของ iPod shuffle ที่ถูกออกแบบมาให้ทำงานแบบนั้นตั้งแต่ต้น

เนื้อเพลงมีมาให้พร้อม

สำหรับข้อดีของส่วนประกอบอื่น ๆ นอกเหนือจากบิตเรตที่สูงถึง 192 kbps ในรูปแบบไฟล์ AAC แล้วนั้นก็ต้องชมด้วยว่าแกรมมี่เตรียมตัวมาดีรู้ใจคนใช้ iPod เป็นที่สุดเพราะมีให้ทั้งปกเพลง(Artwork) ขนาดใหญ่ประมาณ 300x300 พิกเซล, เนื้อร้อง(Lyrics) มาให้ด้วย และโดยเฉพาะเจ้าของ iPod nano (2nd Gen) ที่ยังไม่มีวี่แววว่าแอปเป้ิล (ประเทศไทย) จะทำให้อ่านภาษาไทยได้เมื่อไหร่นั้น ชื่อเพลงทุกเพลงก็มีทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ เรียกว่าไม่โชว์ภาษาไทยไม่ได้ไม่เป็นไรอ่านภาษาอังกฤษคาราโอเกะไปพลาง ๆ ก่อน ส่วนโปรโมชั่นในขณะเขียนต้นฉบับอยู่ก็มีเพียงซื้อเครื่อง iPod ในร้าน iStudio สามารถเลือกซื้อเพลงแกรมมี่ได้ 5 อัลบัมในราคาเพียง 90 บาทเท่านั้น ส่วนผู้ที่ใช้งาน iPod อยู่ก่อนแล้วก็ซื้อในราคาเต็มอัลบัมละ 90 บาท (ทำแบบนี้ไม่เห็นใจคนใช้ iPod อยู่แล้วบ้างรึไงนะ)

iKey for iPod ยังคงต้องปรับปรุงเรื่องการบริการอีกเยอะในเรื่องระบบการซื้อเพลง เพราะเท่าที่เป็นอยู่ยังมีอุปสรรคอีกมาก ซึ่งก็ไม่รู้ว่าแกรมมี่จะทดลองในระบบนี้ไปอีกนานแค่ไหนและจะยืนระยะเคียงบ่าเคียงไหล่ขายเพลง iKey for iPod ไปอีกนานหรือไม่เพราะดูอาการแล้วถ้าเป็นแบบนี้ต่อไปเรื่อย ๆ แกรมมี่เองก็คงไม่อยากเสียเวลาที่จะทำตลาดกับ iPod เป็นแน่

สรุปแล้วทั้งสองค่ายยักษ์ใหญ่มีปัญหากันคนละแบบในเรื่องการขายเพลงออนไลน์ที่จะหนักหน่อยคงเป็นทางแกรมมี่ที่ยังไม่ยอมขยับมาขายเพลงในรูปแบบ mp3 ที่จะทำให้ตัดปัญหาเรื่องความเข้ากันได้ของเครื่องเล่นเพลงแต่ละยี่ห้อ ซึ่งทางอาร์เอสได้ขยับก่อนแล้ว ส่วนทางอาร์เอสเองนั้นก็มีปัญหาเพียงเล็ก ๆ น้อย ๆ ในเรื่องทีมซัพพอร์ทที่ไม่เคยมีอีเมลตอบกลับมาเลยไม่ว่าจะแจ้งปัญหาการใช้งานใดไปก็ตาม ซึ่งทางแกรมมี่เฉพาะในส่วนของ iKey for iPod คนที่ต้องคอยตอบคำถามก็จะกลายเป็นพนักงานในร้าน iStudio แทนการตอบอีเมลจากเว็บไซท์

ในอนาคตถ้าทั้งสองค่ายมีการขยับตัวอะไรเพิ่มเติมอีกคงได้มีโอกาสเขียนถึงกันอีกครั้ง ยังไงก็เอาใจช่วยให้ทั้งสองค่ายให้บริการให้ดีขึ้น ๆ พวกเราชาวเพลงดิจิตอลจะได้มีทางเลือกซื้อเพลงเพิ่มขึ้น